نابهنگام در تاریکی

غلامحسین دولت‌آبادی/ آراز بارسقیان جناب آقای محمد چرم‌شیر «ن وَالْقَلَمِ وَمَا یسْطُرُونَ» جناب آقای چرم‌شیر حقیقت این است که وقتی خوابیم، «خواب» نیستیم. ذهنمان بیدار است و مثل ساعت کار می‌کند. دارد خودش را آماده می‌کند تا در "بیداری" بتواند بهتر از هنگام خواب عکس‌العمل نشان دهد. پس هیچ کسی خواب نیست جز آنان که به دیار باقی شتافته‌اند. دیر یا زود، جسم خود را به ذهن می‌رساند و دست به عمل می‌زند. سال‌هاست در این خواب و بیداری به تماشای شما نشسته‌ایم. به تماشای شمایی که یکی از سکان‌داران کشتی حالا دیگر به بیراهه‌رفتهٔ…

درباره تقسیم‌کنندگان شکست میان همه دانیال حقیقی در جامعه‌ای زندگی می‌کنیم که بسیار بر رواداری و تساهل و تسامح چیز نوشته می‌شود یا از رسانه‌های جمعی در این رابطه برنامه‌های گوناگونی پخش می‌کنند و سعی می‌کنند این ایده را جا بیاندازند که ویژگی مثبت یک جامعه باز و توسعه یافته از نظر «مدنی»، داشتن تساهل و تسامح است. البته این درست است که ما باید رواداری زیادی در زندگی به خرج دهید اما گاهی خود این تعابیر «جامعه مدنی»، «تمرین مدارا» و مانند این‌ها تبدیل به کلک مرغابی‌ای می‌شوند که بعضی‌ها به مدد آن بسیاری از پروژه‌های عادی‌سازی…

محمد ایوبی مسعود میناوی، نیم قرن، شاید هم بیشتر، داستان نوشت و در جنگ‌های ادبی پیش و بعد از انقلاب چاپ کرد و بر نویسندگان جوان و تازه راه افتاده اثر گذاشت. چرا؟ چون سبک دقیق و خاص خود را داشت و همین، نوقلم‌های بسیاری را جذب کرد. این تازه راه افتاده‌ها دریافتند داستان‌های میناوی تعلیمی هستند اما این تعلیم لایه‌ای است زیرین و ظریف که در خوانش نخست متوجه اش نمی‌شوند، چرا که داستان گیرایی کامل یک داستان خوب جنوبی را دارد.  دقیق، نمی‌توانم تعداد داستان‌های چاپ شدهٔ او را در نشریات و جنگ‌های ادبی بشمارم، اما حتم دارم که همان…

آراز بارسقیان جای دارد دو بار تعجب کنیم. اول این که چطوری آدم‌های معلوم الحالی مثل محمدحسن شهسواری و مهدی یزدانی‌خرم که سر جایزهٔ منتقدان مطبوعات گیس و گیس‌کشی کردند، به کمکِ حسن محمودی و احمد غلامی و دو سه نفر دیگر سال 1385 به کتاب از شیطان آموخت و سوزاند جایزه می‌دهند؟ و دوم اینکه جایزه‌ای که امروز دیگر «قدیمی‌ترین جایزهٔ بخش خصوصی» است، یعنی مهرگان ادب، با داوری «فتح الله بی‌نیاز، علیرضا سیف الدینی و شهلا زرلکی» و البته «با بهره گیری از مشورت‌های مؤثر و سازنده عنایت سمیعی و دکتر پروین سلاجقه» بعد از جلسات «مشورتی و…

دانیال حقیقی در جامعهٔ عملیات روانی، آزادی در فریاد کردن دیگری است آزادی در فریاد زدن دیگری است. در فکر کردن درباره دیگری به صدای بلند؛ و بازجستن تصویری روشن از خود در نگاهی از دیگرانمان. این است که مرزهای آزادی را گسترش می‌دهد و ما را از دامِ نگاه اتوپیایی داشتن به مفهوم آزادی نجات می‌دهد. نگاه آرمانشهری، همیشه شعار آزادی بی حد و حصر داده است. چیزی مانند عشق رمانتیکی که نوجوانان در کتاب‌ها به دنبالش هستند. اما حقیقت آزادی، و ارزش ذاتی آن در محدود بودن آن است. مادامی که ما قوهٔ درک دیگری را نداریم، گشودن آزادی می‌تواند…